تحلیل فرایند مسیریابی با استفاده از روش نحو فضا در موزه هنرهای معاصر

نویسندگان

1 استادیار گروه معماری و شهرسازی دانشگاه آزاد اسلامی واحد یاسوج، یاسوج، ایران.

2 استادیار معماری، عضو هیئت‌علمی دانشکده فنی و مهندسی دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

3 دانشجوی دکتری معماری دانشگاه آزاد اسلامی واحد یاسوج، یاسوج، ایران

4 دانشجوی دکتری معماری دانشگاه آزاد اسلامی واحد قزوین، قزوین، ایران

چکیده

دستیابی به راه­کارهای مسیریابی بهینه ازجمله عواملی است که موجب شناخت فضا­ در محیط می­شود. هدف از انجام این پژوهش، بررسی فرایند مسیریابی در فضاهای داخلی گالری­ها و همچنین تبیین اصول شناخت فضایی و مؤلفه­های موردنیاز به‌منظور تسهیل مسیریابی در این­گونه فضاها است. در این راستا، از تکنیک نحو­فضا بهره گرفته شد. بر این اساس مؤلفه­های شناخت مسیر در دو مقیاس کمی و کیفی دسته‌بندی‌شده‌اند. به‌منظور سنجش یافته­های حاصل، مؤلفه­های مذکور در مجموعه موزه هنرهای معاصر در تهران به آزمون گذاشته شد. نتایج تحقیق نشان می­دهد که به‌منظور ایجاد مسیریابی مناسب در فضای داخلی گالری­های هنری، فضا هم از بعد شناخت فضایی و هم از بعد مؤلفه­های اطلاعات محیطی موردبررسی قرار گیرد. درج اطلاعات بصری مطلوب در فضاهای داخلی و عدم وجود موانعی که از درک بصری محیط می‌کاهد، از جمله تمهیداتی است که به درک بهتر فضا (نقشه­های شناختی)، کمک شایانی می­نماید. 

کلیدواژه‌ها


1. پوردیهیمی، شهرام؛ ریسمانچیان، امید؛ و دیده‌بان، محمد. (1392). رابطۀ بین "ویژگی‌های شناختی" و"پیکره‌بندی" فضایی محیط مصنوع. تجربه‌ای در دزفول. مطالعات معماری ایران، 4، 64-73.
2. دانشمند، سارا. (1392). ارتقاء روش ارزیابی مسیر و بهبود عملکرد مسیریابی (مطالعۀ موردی: بازار وکیل شیراز به همراه بازارچه‌های متصل به آن). پایان‌نامه دکتری، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران.
3. رحیمی، لیلا؛ و پیربابایی، محمدتقی. (1392). نقش سازمان‌دهی فضایی و ادراکی خیابان در احساس امنیت عابرین مطالعه موردی: شهر تبریز، هویت شهر،16، 71-80
4. سهیلی، جمال‌الدین؛ و رسولی، نسترن. (1395). مطالعه تطبیقی نحوفضای معماری کاروانسراهای دوره قاجاریه (مطالعه موردی: کاروانسراهای قزوین و کاشان)، هویت شهر، (2)10، 47-60
5. عباس‌زادگان، مصطفی. (1381). روش چیدمان فضا در فرآیند طراحی شهری با نگاهی به شهر یزد. مدیریت شهری، 6، 64-75.
6. لینچ، کوین. (1372). سیمای شهر، ترجمۀ منوچهر مزینی، انتشارات دانشگاه تهران
7.هاشم‌نژاد، هاشم؛‌ مردمی، کریم؛حسن‌پور رحیم آباد، کسری؛ و باقری، ملیحه. (1390). معماری مسیریابی طراحی فرایند مسیریابی در معماری بناهای درمانی، هنرهای زیبا، 48، 45-56.

8. Calori, C. (2007). Signage and Wayfinding design. Hoboken. New Jersey: John Wiley & Sons, Inc.
9. Carpman, J., & Grant, M. (1993). Design that cares: Planning health facilities for patients and visitors (2nd ed.). Chicago: American Hospital Publishing.
10. Dalton, N. (2001). Fractional Configurational Analysis and a Solution to the Manhattan Problem. Space Syntax. Proceedings, third International Space Syntax Symposium, May 7-11 (26:pp.1-13) Atlanta: College of Architecture Georgia Institute of Technology.
11. Dean, D. (1995). Museum exhibition: theory and practice. Routledge, 19 (1), 88–89.
12. Doh, H. (2005). Wayfinding: Effective Wayfinding and signage systems, guidance for health care facilities, Norwich: Department of Health.
13. Evans, G. W., Fellows, J., Zorn, M., & Doty, K. (1980). Cognitive mapping and architecture. Journal of Applied Psychology, 65(4), 474-478.
14. Fen T Sal, A. (2010). The Integration of New Media Technologies into the Wayfinding System of a Museum Environment, Ph.D. thesis, National Institution of Design, Swinburne University of Technology, Melbourne Australia.
15. Golledge, R. G. (1999). Wayfinding Behavior: Cognitive Mapping and Other Spatial Process. Baltimore: Johns Hopkins University Press.
16. Haq, S, U. (2001). Complex Architectural Setting: an investigation of spatial and cognitive variable through wayfinding behavior, Doctoral Dissertation, Atlanta: Georgia Institute of Technology.
17. Hart, A., & Moore‌, G. T. ‌(1973). The Development of spatial configuration .A review. In R Downs and D. Stea (EDS). Image and environment. Chicago: Aldine.
18. Hillier, B. (1999). The Common Language of Space: a way of looking at the social economic and environmental functioning of cities on a common basis. Environmental science, 11(3), 344-349.
19. Hillier, B. (2007). Space is the machine: A Configurational Theory of Architecture .Space Syntax. London: Laboratory.
20. Kaplan, S. (1976). Adaptation, structure, and knowledge, in Moore, G. T., & Golledge, R. G. (Eds), Environmental knowing: theories, research, and methods, (pp. 32-45). Stroudsburg: Dowden, Hutchinson, & Ross.
21. Klatzky, R. (2003). Representing Spatial Location and Layout from Sparse Kinesthetic Contacts Journal of Experimental Psychology: Human Perception and Performance, 29, 325-310.
22. Koseoglu, E., & Onder, D. (2011), Subjective and objective dimensions of spatial legibility, Procedia - Social and Behavioral Sciences, 30, 1191 – 1195
23. Lay, M. C. D., Reis, A., Dreux, V., Becker, D., & Ambrosini, V. (2005). Spatial Configuration, Spatial Behavior and Spatial Cognition: Syntactic and Perceptual Analysys of The Market Station Area in Porto Alegre. In Proceedings of EDRA (Vol. 36, pp. 129-135).Vancouver.
24. Levine, M., Marchon, I., & Hanley, G. (1984), the placement and misplacement of you are here maps. Environment & Behavior, 16(2), 139-157.
25. Passini, R., & Arthur, P. (2002), Wayfinding: people, signs and architecture, London: Focus Strategic Communications.
26. Peponis, J., Ross, C., & Rashid, M. (1997). The Structure of urban space, movement and co-presence: the case of Atlanta. Geoforum, 28 (3-4), 341-358
27. Porco, M. (2010). Wayfinding 101”. Sound and Video Contractor Retrieved January, 2016. from http://www.svconline.com/news/corporate/wayfinding-101/394961
28. Russell, J. A., Weiss. A., Mendelsohn, & A., Gerald. (1989). Affect grid: a single-item scale of pleasure and arousal. personality and social psychology, 57(3), 499-502.
29. Saegert, S. (1973). Crowding: cognitive overload and behavioral constraint. environmental psychology program. New York, 3(10), 254-260
30. Tolman, E. C. (1948). maps in your mind, Cognitive maps in rats and men, Psychological Review, 55(4), 189-208
31. Uebele, A. (2007). Signage systems & information graphics. London: Thames & Hudson, Ltd.
32. Weisman, O. (1981). Evaluating architectural legibility: way-finding in the built environment. Environment and Behavior, 13(‌2), 189-204.
33. Weiss, A. (2013). Museum Signage Design and Implementation. Master’s thesis, California polytechnic state university, California, MA.
34. Yun, W., & Kim, Y. (2007). the effects of Depth and Distance in Spatial configuration. Space Syntax .Proceedings, Sixth International Space Syntax Symposium, 12-15 June, (49:1-14) Istanbul: I.T.U Faculty of Architecture