تبیین رابطه خاطره انگیزی بزرگرا ه های درون شهری با طرحواره های ذهنی مکانی اجتماعی ناظرین(مطالعه موردی:بزرگراه های مدرس، چمران و حقانی)

نویسندگان

1 دانشجوى دکترى معمارى، دانشگاه آزاد اسلامى واحد اراک، اراک، ایران.

2 استادیار گروه معمارى، دانشکده هنر و معمارى، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

چکیده

موضوع مقاله، بررسی رابطه بین خاطره‌انگیزی ناظرین و ایجاد طرح‌واره‌های ذهنی مکانی اجتماعی آنها در حاشیه سبز بزرگراه درون‌شهری است. هدف مقاله بررسی مؤلفه‌های همگرایی طرح‌واره‌های ذهنی شهروندان است که باعث ایجاد خاطره­انگیزی بیشتر بزرگراه‌های سبز درون‌شهری می‌شود. روش تحقیق شامل روش­های توصیفی- تحلیلی و پیمایشی است. جامعه آماری ناظرینی که از فضای حاشیه بزرگراه­های مدرس، چمران و حقانی مورد سنجش قرار گرفتند، 51 نفر می­باشد. تکنیک­های تحلیل شامل تحلیل آماری توصیفی و استنباطی است. یافته­های پژوهش نشان می­دهد، توجه به طرح‌واره‌های مکانی- اجتماعی یکی از اصلی‌ترین مؤلفه‌های برای ایجاد خاطره‌انگیزی برای ناظرینی که در فضای حاشیه بزرگراه است و خاطره­انگیزی و طرح‌واره‌های ذهنی شرط علی برای وجود یکدیگر هستند و جداره‌ها و تپه­های سبزی  دارای حس محصوریت، ساختمان‌های شاخص بلند و سازه­ها و المان‌های شاخص ابتدایی و انتهایی نقش مهمی در خاطره‌انگیزی دارند. فضاهای رها شده ممتد حاشیه تأثیر بسیار نامطلوبی بر مطلوبیت بزرگراه دارد.   

کلیدواژه‌ها

موضوعات


1. اسلامی‌‌راد، قربان؛ و قاسمی، یاسر. (1389). نقش و اهمیت باغ‌های تاریخی در سامان‌دهی منظر شهری (نمونه‌موردی: شهر بهشهر). مجموعه
مقالات همایش ملی منظر شهری (جلد 3). همایش ملی سیما و منظر شهری. پژوهشکده فرهنگ و هنر جهاد دانشگاهی. آذر 7-8، (811-817).تهران: دریافت.
10. لینچ، کوین. (1392). سیمای شهر. (منوچهر مزینی، مترجم). تهران: انتشارات دانشگاه تهران. (نشر اصلی اثر1960).
11. محمودی، محمدمهدی. (1381). تأثیر بزرگراه‌های درون‌شهری در تغییر منظر شهری تهران. فصلنامه هنرهای زیبا، 12، 59-63.
12. مقدسی، نگین سادات؛ و حقیقت‌بین، مهدی. (۱۳۹۴). ارزیابی و مقایسه کیفیت بصری بزرگراه شهری مطالعه موردی: بزرگراه مدرس و نیایش، مجموعه مقالات کنفرانس مدیریت شهری. هفتمین کنفرانس ملی برنامه‌ریزی و مدیریت شهری با تأکید بر راهبردهای توسعه شهری. آبان 20-21. (ص 21-39). مشهد:مرکز پژوهش‌‌های شورای شهر مشهد .
13. مقدسی، نگین سادات. (1395). تبیین نقش طرح‌واره‌های ذهنی مکانی- اجتماعی در احساس آرامش ساکنین حاشیه سبز بزرگراه‌های درون‌شهری (نمونه موردی: بزرگراه مدرس). مجله مدیریت شهری، پذیرش برای چاپ.
14. یگانه، منصور؛ و بمانیان، محمدرضا. (1394). معرفت شناسی فازی و سازگاری روش شناختی آن با پژوهش های معماری و شهرسازی. فصلنامه مدیریت شهری. 14 (40)، 313-325.
15. یگانه، منصور؛ بمانیان، محمدرضا؛ و مهدی‌‌پور، صفا. (1391). تحلیل فازی رابطه تفاوت‌‌های فرهنگی شهروندان با معیارهای ارزش-گذاری کیفیت فضاهای عمومی شهری (مطالعه موردی: فضاهای عمومی تهران). فصلنامه مطالعات میان فرهنگی، 7 (17)، 1-30.
2. بحرینی، حسین؛ بلوکی، بهناز؛ و تغابن، سوده. (1388). تحلیل مبانی نظری طراحی شهری معاصر. تهران: موسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران.
3. پاسبان حضرت، غلامرضا. (1391). منظر بزرگراه مدرس؛ تبیین عوامل و انگاره های طراحی. منظر، (20)، 78-81.
4. پاکزاد، جهانشاه. (1385). مبانی نظری و فرایند طراحی شهری. تهران: انتشارات وزارت مسکن و شهرسازی.
5. پاکزاد، جهانشاه. (1383). راهنمای طراحی فضای شهری. تهران: انتشارات وزارت مسکن و شهرسازی.
6. پورجعفر، محمدرضا؛ و صادقی، علی‌رضا. (1387). اصول حاکم بر طراحی هدفمند محورهای دید شاخص شهری، نشریه هویت شهر. 2(3)، 95-106.
7. حبیبی، رعنا سادات. (1387). تصویرهای ذهنی و مفهوم مکان، نشریه هنرهای زیبا، (35)، 39-50.
8. حبیبی، سید محسن. (1379). جامعه مدنی و حیات شهری. مجله  هنرهای زیبا، (7)، 22-33.
9. راپاپورت، آموس. (1392). معنی محیط ساخته‌شده. (فرح حبیب، مترجم). تهران: انتشارات سازمان فناوری و اطلاعات و ارتباطات شهرداری تهران. (سال اصلی نشر اصلی 1969).

17. Wilson, R .(2005).Collective Memory, group minds and the extended mind thesis, Cognitive processing, 6 (4), 227-236.
18. Rossi, A. (1982). The Architecture of the city, Cambridge. Massachusetts: MITpress.
19. Jenkins, O. H. (1999). Unders‌tanding and measuring touris‌t des‌tination images. Journal of Tourism Research, 1 (1), 1-15.
20. Fábos, J. G., & Ahern, J. (1996). Greenways: The Beginning of an International Movement. Ams‌terdam: Elsevier Sciene.
21. Fábos, J. G. (2004).Greenway planning in the UnitedS‌tates:its origins and recent case s‌tudies. Landsc Urban Plan, 68, 321-342.
22. Flink, C., Olka, K., & Searns, R. M. (2001). Trails for the Twenty-Firs‌t Century, 2nd edition. Washington, D C: Island Press.
23. Jongman, R. H .G., & Pungetti, G. (2004). Ecological Networks and Greenways: Concept, Design, Implementation. Cambridge: Cambridge Uni- versity Press.
24. Hellmund, P. C. & Smith, D. S. (2006). Designing Greenways. London: Island Press,.
25. Little, C. E. (1995). Greenways for America. Baltimore. Maryland: The Johns Hopkins University Press.